Đề tài:

MỘT SỐ BIỂU HIỆN SAI THƯỜNG GẶP Ở HỌC SINH KHI THỰC HIỆN PHÉP ĐO CÁC ĐẠI LƯỢNG
TRONG CHƯƠNG TRÌNH VẬT LÝ 6

LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Trong những năm gần đây, Việt Nam nói riêng và cả thế giới nói chung đang có những bước chuyển mình tích cực về phương pháp dạy và học ở các trường phổ thông. Có thể xem đó là một cuộc cách mạng lớn trong giáo dục. Vật lý là một môn khoa học thực nghiệm, do đó việc sử dụng đồ dùng thí nghiệm, tiến hành đo và đọc, ghi kết quả đóng một vai trò quan trọng, nhất là ở môn Vật lý 6 - mở đầu cho một môn học mới.
Qua thực tế giảng dạy cho thấy nếu học sinh ở lớp 6 hình thành được kỹ năng đọc kết quả đo các đại lượng thì lên các lớp trên sẽ dễ dàng tiếp cập với cách đo các đại lượng mới và ngược lại. Nế học sinh biết cách tiến hành thí nghiệm nhưng khi đọc kết quả đo bị sai thì cũng không đạt hiệu quả của thí nghiệm.
Trước thực trạng đó, tôi chọn đề tài nghiên cứu: “MỘT SỐ BIỂU HIỆN SAI THƯỜNG GẶP Ở HỌC SINH KHI THỰC HIỆN PHÉP ĐO CÁC ĐẠI LƯỢNG TRONG CHƯƠNG TRÌNH VẬT LÝ 6” nhằm tìm ra nguyên nhân từ đó có những biện pháp phù hợp để các em có thể thực hiện các phép đo chính xác hơn.
Với kinh nghiệm giảng dạy còn ít ỏi của bản thân và sự giúp đỡ của các đồng nghiệp trong tổ chuyên môn đã tổng kết nên đề tài này, tuy nhiên không thể tránh khỏi những thiếu sót. bản thân tôi rất mong nhận được và chân thành cảm ơn những đóng góp quý báu của quý Ban giám khảo và các cấp để đề tài có thể được hoàn thiện hơn.




THỰC TRẠNG TRƯỚC KHI THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI:
Thuận lợi:
Được sự quan tâm, động viên, giúp đỡ tận tình của Ban giám hiệu nhà trường và đồng nghiệp trong tổ.
Bản thân có nhiều năm trực tiếp giảng dạy chương trình Vật lý 6 nên dễ dàng tiếp cận với học sinh để rút ra được những kinh nghịêm về lỗi sai mà học sinh thường mắc phải.
Khó khăn:
Nguồn tài liệu tham khảo về các phép đo còn hạn chế.
Dụng cụ đo không chuẩn nên trong quá trình thực hiện đề tài còn gặp khó khăn khách quan: sai số do dụng cụ.
Số liệu:
Khi thực hiên đề tài áp dụng cho năm học 2008 - 2009, GV yêu cầu học sinh đo độ dài, kiểm tra kết quả của các nhóm, thu được bảng số liệu 1 như sau:
Bảng số liệu 1

LỚP
SỐ HỌC SINH
SỐ NHÓM CỦA LỚP
SỐ NHÓM ĐO ĐÚNG
SỐ NHÓM ĐO SAI

62
45
6
2
4

63
45
6
3
3

64
45
6
2
4

67
45
6
3
3

68
46
6
3
3



III. NỘI DUNG ĐỀ TÀI
CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Vật lý là môn khoa học thực nghiệm, hầu hết các kiến thức vật lý đều được rút ra từ việc quan sát kết quả thí nghiệm hoặc dùng thí nghiệm để kiểm chứng lại lý thuyết. Chính vì vậy, trong dạy học Vật lý ở các trường THCS, thí nghiệm giữ một vai trò rất quan trọng.
Để thực hiện tốt phép đo một đại lượng vật lý, cần phải nắm được các yêu cầu sau đây:
Biết chọn những dụng cụ phù hợp để thực hiện phép đo.
Biết bố trí một thí nghiệm để tiến hành đo đại lượng cần nghiên cứu.
Biết cách đọc và ghi kết quả đo đúng cách.

NỘI DUNG, BIỆN PHÁP THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI:
Các phép đo cần thực hiện trong chương trình Vật lý 6 và dụng cụ đo tương ứng:
PHÉP ĐO
DỤNG CỤ ĐO

 Đo độ dài
Thước kẻ, thước dây, thước cuộn,…

 Đo thể tích
Bình chia độ

 Đo khối lượng
Cân Robecvan

 Đo lực
Lực kế

 Đo nhiệt độ
Nhiệt kế

Một số lỗi sai thường gặp ở học sinh khi thực hiện các phép đo trong chương trình vật lý 6:
a, Chọn dụng cụ đo không phù hợp:
- Kỹ năng ước lượng gần đúng giá trị cần đo là một trong những cơ sở để lựa chọn dụng cụ đo thích hợp. Trước khi tiến hành đo, giáo viên nên tạo cho học sinh có thói quen ước lượng giá trị đo, từ đó có cơ sở để chọn dụng cụ đo phù hợp.
+ Nếu chọn dụng cụ đo có giới hạn đo quá nhỏ so với giá trị cần đo thì phải thực hiện đo nhiều lần, dễ mất chính xác hoặc làm dụng cụ đo bị hỏng khi tiến