Lễ Noel xuất hiện cách đây hơn 4000 năm. Những phong tục truyền thống trong ngày lễ Noel đã tồn tại từ nhiều thế kỷ trước khi chúa ra đời. 12 ngày Giáng Sinh, lò sưởi rực lửa, những khúc củi gỗ đêm Noel, những người hát mừng Noel từ nhà này sang nhà khác, những bữa tiệc đoàn viên ấm cúng,…đều chứng tỏ Noel đã có từ rất lâu… 
Những phong tục truyền thống này bắt nguồn từ lễ hội năm mới của người dân vùng Lưỡng Hà, Mesopotamia. Người Mesopotamian tin tưởng các vị thần linh và vị thần tối cao – Marduk. Họ cho rằng Marduk sẽ chiến đấu với bọn yêu quái nổi loạn mỗi khi đông sang. Để ủng hộ thần Marduk trong cuộc chiến, người Mesopotamian đã tổ chức một lễ hội đón năm mới, gọi là lễ hội Zagmuk, kéo dài 12 ngày.

Vua của người Mesopotamia sẽ đến đền thờ thần Marduk và thề chung thành với người. Theo tục lệ, vị vua phải chết vào cuối năm và đến với thần Marduk để trợ giúp người trong trận chiến.
Để thay thế cho vị vua của mình, người Mesopotamia dùng một vị vua giả. Họ chọn một tên tội phạm và cho mặc áo long bào. Ông vua giả này cũng được nhận tất cả sự tôn kính và đặc quyền như một vị vua thực sự. Cuối buổi lễ, vị vua giả bị tước quần áo và bị giết, thay thế cho vị vua thật sự.
Người Ba Tư và Babylon cũng tổ chức một lễ tương tự và gọi đó là Sacaea. Buổi lễ có cả phần trao đổi vị trí cho nhau – nô lệ sẽ trở thành chủ, chủ thành nô lệ.

Người Châu Âu xưa tin vào tâm linh, phù thủy, ma qủy và những người khổng lồ độc ác. Khi đông chí đến, những đêm giá lạnh kéo dài, còn ngày thì ngắn lại, nhiều người sợ rằng mặt trời sẽ không trở lại. Những buổi lễ và nghi thứcđặc biệt được tổ chức để chào đón mặt trời.
Ở Scandinavia, trong suốt những tháng mùa đông, mặt trời biến mất trong nhiều ngày. Sau 35 ngày chiêu mộ, những người tài giỏi sẽ được đưa lên các đỉnh núi để chờ đón sự trở lại của mặt trời. Họ sẽ quay trở về thông báo tin tốt lành ngay khi ánh sáng đầu tiên xuất hiện. Lễ hội Yuletide được tổ chức long trọng và một bữa tiệc đặc biệt diễn ra quanh đống lửa. Ở một số nơi, người ta buộc những trái táo lên các nhánh cây để tự nhắc nhở mình rằng mùa xuân và mùa hạ sẽ trở lại.

Người Hy Lạp cổ đại cũng tổ chức một lễ hội, giống như lễ hội Zagmuk/Sacaea để ủng hộ vị thần của họ – thần Kronos, người chiến đấu với thần Zeus và thần Titan.
Người La Mã tổ chức tiệc thần Saturn, gọi là lễ hội Saturnalia, bắt đầu vào giữa tháng 12 đến cuối tháng 1. Với khẩu hiệu “Jo Saturnalia!”, lễ hội còn bao gồm buổi dạ hội hóa trang trên các đường phố, một bữa tiệc lớn bên gia đình, thăm hỏi bạn bè và trao nhau những món quà may mắn, gọi là Strenae.
Người La Mã trang hoàng lộng lẫy khu phòng khách của họ bằng vòng hòa nguyệt quế và những cây xanh lung linh trong ánh nến. Và chủ – tớ cũng lại tráo đổi vị trí cho nhau.

“Jo Saturnalia!” là thời gian vui vẻ của người La Mã nhưng tín đồ Cơ Đốc lại nghĩ rằng đó là hành động ghê tởm của tà giáo. Những tín đồ Cơ Đốc đầu tiên muốn tổ chức ngày sinh của chúa một cách trang nghiêm theo đúng nghi thức tôn giáo.
Dù sau khi đạo thiên chúa lan rộng nhưng phong tục lễ hội này vấn diễn ra. Lúc đầu, các nhà thờ cấm những kiểu nghi lễ như thế. Nhưng nó vẫn tồn tại. Cuối cùng, họ quyết định chế ngự và khiến lễ hội phù hợp với tín đồ Cơ Đốc của Chúa.

Một số truyền thuyết cho rằng lễ Giáng Sinh của đạo Thiên Chúa (Cơ Đốc Giáo) sinh ra để chống lại những lễ hội tà giáo trong tháng 12. Ngày 25 không chỉ là ngày thiêng liêng đối với người La Mã mà còn cả với người Ba Tư dù vị thần Mithraism của họ là kẻ thù chính của Cơ Đốc Giáo vào thời đó. Cuối cùng, Thiên Chúa Giáo cũng biến lễ hội Saturanilia thành lễ hội của Thiên Chúa Giáo.
Ngày sinh chính xác của Chúa không được xác định rõ. Dựa vào các phong tục, người ta cho rằng lễ hội diễn ra từ năm 98 sau công nguyên. Năm 137 sau công nguyên, vị giáo mục thành Rome đề nghị tổ chức ngày sinh của chúa bằng một lễ hội trang nghiêm. Năm 350 sau công nguyên, một giáo mục khác của thành Rome, là Julius I, đã chọn ngày 25/12 như ngày lễ kỷ niệm Chúa chào đời...!
Nguồn: dukhao.com